Author: chhotokhabar
यस वर्षको रसायनशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार फ्रान्सका वैज्ञानिक हेनरी बी. कागन र जापानका केन्सो सोईलाई संयुक्त रूपमा प्रदान गरिने भएको छ। रोयल स्वीडिस एकेडेमी अफ साइन्सेसले असमान जैविक संश्लेषणमा गैर-रैखिक प्रभाव र अटोक्याटालिसिससम्बन्धी खोजका लागि उनीहरूलाई सम्मान गर्ने निर्णय गरेको हो। उनीहरूको अनुसन्धानले एउटै मिरर इमेज भएका अणुमध्ये एउटा मात्र छनोट हुने रासायनिक प्रक्रिया विकास गर्न महत्वपूर्ण योगदान दिएको छ।
नेपालका अधिकांश स्थानमा आज दिनभर मेघगर्जनसहित वर्षा हुने मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ। मौसमविद् रोजन लामिछानेका अनुसार शुक्रबार दिउँसो पुनः वर्षाको सम्भावना रहे पनि शनिबारदेखि मौसममा क्रमशः सुधार आउनेछ। पश्चिमी न्यून चापीय प्रणाली र मनसुनी वायुको प्रभावका कारण वर्षा भइरहेको हो। बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना छ। अर्घाखाँचीमा ५८.२ मिलिमिटर वर्षा मापन भएको छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले दसैंलगायत चाडपर्वलाई लक्षित गर्दै बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई एटिएमबाटै १०० रुपैयाँका नयाँ नोट उपलब्ध गराउन निर्देशन दिएको छ। केही बैंकले नयाँ प्रविधिका एटिएमबाट नोट वितरण सुरु गरेका छन्। राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुरुप्रसाद पौडेलले असोज १ देखि राष्ट्र बैंक र वाणिज्य बैंकबाट सुकिला तथा सफा नोट उपलब्ध भइरहेको बताए। नयाँ नोट बजारमा ल्याउने परिपाटी घटाउँदै लगिएको पनि उनले जानकारी दिए।
सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागले पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमशेर जबरासहित उनका निकटस्थ र नातेदारका घरमा छापा मारेको छ। विभाग र प्रधानमन्त्री निकट स्रोतका अनुसार जबरा, नवराज थपलिया, दिपक तिमल्सिना, नारायण दाहाल, प्रभुशमशेर जबरा र नवीन बस्नेतको घरमा टोली पुगेको हो। छापा क्रममा महत्त्वपूर्ण कागजात बरामद गरिएको स्रोतले जनाएको छ। केही दिनअघि जबरालाई प्रहरीले घरबाट पक्राउ गरी १२ घण्टापछि छाडेको थियो।
गत आर्थिक वर्ष १७ स्थानीय तहले नेपाल सरकारको स्वीकृति नलिई नगर विकास कोषबाट ३३ करोड ८७ लाख ८१ हजार रुपैयाँभन्दा बढी आन्तरिक ऋण परिचालन गरेका छन्। राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोगका अनुसार तीमध्ये सात पालिकाले वार्षिक बजेटमै ऋण समावेश नगरेको पाइएको छ। आयोगले कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी स्वीकृति लिएर मात्रै बजेटमा समावेश गरी ऋण परिचालन गर्न सुझाव दिएको छ।
समृद्धि फाउन्डेसन र क्यानडाको फ्रेजर इन्स्टिच्युटको प्रतिवेदनअनुसार आर्थिक स्वतन्त्रताको विश्वव्यापी सूचकाङ्कमा नेपाल १६५ देशमध्ये ९०औँ स्थानमा पुगेको छ। गत वर्ष ८९औँ स्थानमा रहेको नेपालले यस वर्ष ६.५९ अंक पाएको छ। सरकारको आकार, कानुनी व्यवस्था, स्वस्थ मुद्रा, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र नियमनमध्ये व्यापारमा सुधार भए पनि कानुनी व्यवस्था र नियमनमा गिरावट आएको प्रतिवेदनले जनाएको छ।
फ्रान्समा सरकारी शैक्षिक नीति र बढ्दो महँगीको विरोधमा विद्यार्थीहरू सडकमा उत्रिएका छन्। नयाँ सुधारहरूले शिक्षाको गुणस्तर र पहुँचमा असर पार्ने भन्दै उनीहरूले आक्रोश व्यक्त गरेका हुन्। पेरिस लगायतका सहरहरूमा भएका प्रदर्शनले जनजीवन प्रभावित बनेको छ। विद्यार्थी संगठनहरूले सरकारसँग आफ्ना मागहरू तत्काल सम्बोधन गर्न आग्रह गर्दै आन्दोलनलाई थप सशक्त बनाउने चेतावनी दिएका छन्।
नेपाल प्रिमियर लिग (एनपिएल) को तेस्रो संस्करण नजिकिँदै गर्दा कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानको स्तरोन्नति तथा व्यवस्थापनको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ। नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) का सचिव पारस खड्काका अनुसार प्रतियोगितालाई व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाउन मैदान मर्मत, पूर्वाधार सुधार तथा व्यवस्थापनको काम तीव्र पारिएको हो। प्रतियोगिताअघि आवश्यक तयारी पूरा गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
नेपाली कांग्रेसको सभापति पदका लागि गगन कुमार थापाले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्। काठमाडौँमा जारी पार्टीको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत थापाले सभापति पदमा उम्मेदवारी दर्ता गराएका हुन्। कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिको नयाँ नेतृत्व चयनका लागि महाधिवेशनमा निर्वाचन प्रक्रिया अघि बढिरहेको छ। थापाले सभापति पदका लागि आफ्नो उम्मेदवारी दर्ता गराएसँगै नेतृत्व चयनको प्रतिस्पर्धा औपचारिक रूपमा अघि बढेको छ।
द रोयल स्वीडिश एकेडेमी अफ साइन्सेजले सन् २०२६ को नोबेल भौतिकशास्त्र पुरस्कार वैज्ञानिक फ्रान्सिस हाल्जेनलाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ। आइसक्यूब न्युट्रिनो अब्जर्भेटरी स्थापना तथा अन्तरिक्षबाट आउने उच्च ऊर्जायुक्त न्युट्रिनो पत्ता लगाउन योगदान गरेकाले उनलाई पुरस्कार दिइएको हो। हाल्जेनले दक्षिण ध्रुवको बरफमा सेन्सर प्रयोग गरी न्युट्रिनो पत्ता लगाउने अवधारणा सन् १९८८ मा अघि सारेका थिए।
न्याय परिषद्ले सर्वोच्च अदालतको न्यायाधीशमा चार जनाको नाम सिफारिश गरेको छ। मंगलबार बसेको परिषद्को बैठकले उच्च अदालतका मुख्य न्यायाधीशसहित चार न्यायाधीशलाई सर्वोच्चका लागि सिफारिश गरेको हो। सिफारिश हुनेमा उच्च अदालत पोखराका मुख्य न्यायाधीश रत्नबहादुर बागचन्द तथा उच्च अदालतका न्यायाधीशहरू चन्द्रबहादुर सारू, जनक पाण्डे र गोकर्ण डाँगी रहेका छन्। अब उनीहरूको नियुक्ति संवैधानिक प्रक्रियाअनुसार अघि बढ्नेछ।
मेडिकल व्यवसायी दुर्गा प्रसाईंलाई जिल्ला अदालत काठमाडौंले दुई लाख रुपैयाँ धरौटीमा रिहा गर्न आदेश दिएको छ। न्यायाधीश उमेशप्रसाद मैनालीको इजलासले मंगलबार यस्तो आदेश दिएको हो। साइबर अपराधको आरोपमा नेपाल प्रहरीको साइबर ब्युरोले असोज १२ गते प्रसाईंलाई पक्राउ गरेको थियो। रास्वपा सांसद रचना खतिवडाको उजुरीपछि पक्राउ परेका प्रसाईंविरुद्ध सामाजिक सञ्जालमा अपमानजनक टिप्पणी गरेको आरोपमा अनुसन्धान भइरहेको छ।
नेप्से सूचक मंगलबार ११.९६ अंकले बढेर २५७८.७३ अंकमा पुगेको छ। सूचक बढे पनि कारोबार रकममा सुधार देखिएन। यस दिन तीन अर्ब १३ करोड रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको छ। १६९ कम्पनीको मूल्य बढ्दा ९५ कम्पनीको घटेको र १५ कम्पनीको स्थिर रहेको छ। त्रिशूली जलविद्युत् ५.११ प्रतिशत बढ्यो भने घलेम्दी हाइड्रोको सर्वाधिक २३ करोड रुपैयाँको कारोबार भयो।
सूचना चुहावटको आरोपमा सशस्त्र प्रहरी एआईजी वंशीराज दाहाल निलम्बित भएपछि उनीमाथि छानबिन सुरु भएको छ। व्यवसायी दीपक भट्टलाई थुनामुक्त गराउने प्रयासमा संलग्न रहेको आरोपमा दाहाल निलम्बनमा परेका हुन्। एआईजी अञ्जनीकुमार पोखरेललाई छानबिनको जिम्मेवारी दिइएको छ। गृह मन्त्रालयका अनुसार तीन दिनभित्र प्रतिवेदन बुझाउनुपर्नेछ। आरोप पुष्टि भए सेवाबाट बर्खास्त तथा फौजदारी कारबाहीसमेत हुनसक्ने बताइएको छ।
विश्व बैंकले रसुवा बाढीका कारण चालु आर्थिक वर्ष नेपालको आर्थिक वृद्धिदर ३.७ प्रतिशतमा सीमित हुने प्रक्षेपण गरेको छ। बाढीबाट उद्योग, सेवा, जलविद्युत्, यातायात र ऊर्जा पूर्वाधारमा क्षति पुगेकाले आर्थिक गतिविधिमा असर पर्ने बैंकको आकलन छ। पुनर्निर्माण तथा पुनर्स्थापनाका काम अघि बढेपछि आर्थिक क्रियाकलापमा सुधार आउने र आर्थिक वर्ष २०८४/८५ मा वृद्धिदर ५.२ प्रतिशत पुग्ने अनुमान गरिएको छ।
नेपाली कांग्रेसले १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत केन्द्रीय कार्यसमितिको निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी मनोनयन दर्ताको समय थप गरेको छ। केन्द्रीय निर्वाचन समितिका सदस्य सचिव राजु कटुवालका अनुसार यसअघि आज दिउँसो ४ बजेसम्म तोकिएको मनोनयन दर्ताको समय बढाएर साँझ ६ बजेसम्म कायम गरिएको हो। निर्वाचनमा सहभागी हुने उम्मेदवारहरूले थपिएको समयभित्र आफ्नो मनोनयन पत्र दर्ता गर्न सक्नेछन्।
प्रस्तावित १३ राजदूतको संसदीय सुनुवाइ असोज २६ देखि २८ गतेसम्म हुने भएको छ। संसदीय सुनुवाइ समितिको बैठकले समितिको सचिवालयले प्रस्ताव गरेको मिति स्वीकृत गरेको हो। प्रस्तावित राजदूतविरुद्ध सातवटा उजुरी परेकोमा दुईवटा सबैविरुद्ध र पाँचवटा एक–एक जनालाई लक्षित गरी दर्ता भएका छन्। उजुरीसँगै प्रस्तावित राजदूतका कार्ययोजना पनि समितिका सदस्यहरूलाई वितरण गरिएको छ।
राहदानी छपाइसम्बन्धी भ्रष्टाचार मुद्दामा विशेष अदालतले थप कागजात तथा प्रमाण झिकाउन आदेश दिएको छ। तत्कालीन राहदानी विभागका महानिर्देशक तीर्थराज अर्यालविरुद्धको मुद्दामा अदालतले परीक्षणका लागि पठाइएको दशीको प्रतिवेदन अख्तियारबाट मगाउन भनेको हो। साथै, छापिएका राहदानीको संख्या, गुणस्तर परीक्षण प्रतिवेदन र भुक्तानी विवरण विभागबाट झिकाउन आदेश दिएको छ। खरिद प्रक्रियासँग सम्बन्धित सात जनालाई बकपत्रका लागि उपस्थित गराउन पनि आदेश गरिएको छ।
दसैं, तिहार तथा छठ पर्वलाई लक्षित गर्दै सार्वजनिक यातायातको अग्रिम टिकट बुकिङ असोज २३ गतेदेखि खुला हुने भएको छ। यातायात व्यवस्था विभागमा भएको सरोकारवालाको बैठकले यस्तो निर्णय गरेको हो। लामो दूरीका सवारीमा दुई चालक अनिवार्य गर्ने, टिकटमा यात्रुको नाम र सम्पर्क नम्बर अभिलेख राख्ने तथा कर्मचारीले परिचयपत्र र युनिफर्म लगाउनुपर्ने व्यवस्था पनि गरिएको छ। बढी भाडा असुल्नेमाथि कारबाही गरिनेछ।
प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले विभिन्न जिल्लाका भूमिहीन दलित, भूमिहीन सुकुम्बासी र अव्यवस्थित बसोबासी गरी ५ हजार ७३७ परिवारलाई जग्गाधनी दर्ता प्रमाणपुर्जा वितरण भइसकेको बताएका छन्। सोमबार फेसबुकमार्फत उनले यसलाई सुरुवात भन्दै देशभर अभियान तीव्र बनाउने बताएका हुन्। उनका अनुसार भूमि समस्या समाधान प्रणालीमा १३ लाख ११ हजार १९७ निवेदन प्रविष्ट भएका छन्। सरकारले एक हजार दिनभित्र भूमिहीन सुकुम्बासी समस्या समाधान गर्ने लक्ष्य लिएको छ।